‘Slechthorende of dove leerling? Ga niet schreeuwen'

rijles

Bijna 500.000 mensen in Nederland zijn zo dusdanig slechthorend dat zij daar dagelijks hinder van ondervinden. Een grote doelgroep waar ook veel rij-instructeurs in hun lesauto mee te maken krijgen. Toch blijkt er nog veel onwetendheid te heersen omtrent dit onderwerp. “Goed lesgeven zit hem vooral in de communicatie vooraf”, zo zegt de 31-jarige rijschoolhouder Bram Janssens, van Brams Rijschool.

De VerkeersAcademie

— Advertentie —

Onderscheiden

Bram is inmiddels iets meer dan een jaar rij-instructeur en rijschoolhouder. Tijdens zijn vorige werk - in de commercie - bleek de drang om voor zichzelf te beginnen groot. Daarnaast was het werken met jongeren een van de redenen dat Bram zich uiteindelijk heeft omgeschoold tot rij-instructeur. “Ik deed al vrijwilligerswerk met jongeren, waardoor dit gevoel werd versterkt. Inmiddels gaat het erg goed met mijn rijschool. Ik zag bij het opzetten van mijn bedrijf wel dat ik mij moest onderscheiden van de vele andere rijscholen”, zo zegt de jonge instructeur. 

Doven en slechthorenden

Bram heeft zichzelf onderscheiden door zich onder andere te focussen op dove en slechthorenden leerlingen. “Ik zag dat niet veel andere rijscholen zich in deze leerlingen verdiept hadden. Daarom heb ik contact gezocht met verschillende organisaties om erachter te komen waar deze leerling behoefte aan heeft. Ook heb ik de basis van de gebarentaal mij eigen gemaakt.”

Toch mistte Bram een soort uitleg vooraf. Hij heeft daarom zelf een praktijkboek voor leerlingen gemaakt. In dit boek staat een uitgebreide omschrijving van de handelingen die zullen worden verricht bij een bepaalde oefening. “Voordat de les begint weten mijn leerlingen exact wat we gaan doen en wat ik van ze verwacht. Dat scheelt al een hoop uitleg op het moment zelf. Ik heb nergens zo’n praktijkboek kunnen vinden, dus heb ik er zelf maar eentje gemaakt. Met al deze handvatten, zoals de gebarentaal en het praktijkboek, richt ik mijn rijles in. Natuurlijk heb ik ook altijd pen en papier in mijn auto.”

Communicatie is zo belangrijk

We weten inmiddels dat iedere leerling anders is. Dat geldt voor een slechthorende leerlingen net zo, zo zegt de jonge rijschoolhouder. “Je ‘gewone’ rijles richt je ook in op de leerling die je naast je hebt zitten. De één mag je best pittig benaderen de ander bereik je pas met een rustige benadering. In feite is dat bij leerlingen die slechthorend zijn net zo. Je communiceert enkel op een andere manier.”

Bram geeft een paar tips waarmee je als rij-instructeur al een heel eind zou moeten komen. “Het is heel belangrijk om van te voren af te spreken wat een leerling prettig vindt. Ook om te weten welke manier van communicatie voor deze leerling fijn is. De één kan goed liplezen, hoewel de ander gebarentaal prettig vindt.”
Ook voor jezelf als rij-instructeur is het fijn te weten wat een leerling wel en niet kan, zo geeft Bram aan. “Sommige dove leerlingen kunnen zelf ook slecht praten. Je communicatie richt je dan al heel anders in. Maar één ding… een dove leerling is en blijft doof. Ga dus absoluut niet harder praten of zelf schreeuwen, daar schrik je een leerling mee af.”

Bijscholing?

Wat Bram betreft moet er veel meer aandacht komen omtrent doven en slechthorenden. “Ik vind het erg raar dat er zoveel andere soorten bijscholingen zijn, maar dat er wat dit onderwerp betreft weinig wordt gedaan.”
Ook zijn er volgens hem op dit moment te weinig rijscholen die zich met dit onderwerp bezig houden. “Ik krijg regelmatig telefoontjes en berichtjes van geïnteresseerde leerlingen. Toch moet ik deze soms weigeren, omdat ze gewoonweg te ver weg wonen, waardoor de kosten te hoog worden.”

Bram: “Donderdag heeft één van mijn slechthorende leerlingen zijn praktijkexamen. Als je weet dat hij bij andere rij-instructeurs vastloopt besef ik dat we samen echt iets moois hebben bereikt. Dat geeft mij dan zo’n voldaan gevoel…”