Vlaams onderzoek: 1 op de 3 bestuurders loopt risico bij late ritten

moe rijden avond snachts

Uit slaperigheidsmetingen die de VSV (Vlaamse Stichting Verkeerskunde) in december vorig jaar uitvoerde, blijkt dat één op de drie autobestuurders bij een late rit in zijn of haar “biologische nacht” rijdt. Daardoor zijn ze minder alert en lopen ze tot 30% meer risico om in een ongeval betrokken te raken.

VekaBest verkeersleermiddelen - 2

— Advertentie —

Koffie drinken en een kwartiertje dutten zijn de enige oplossing om de alertheid tijdens late ritten een boost te geven en het risico binnen de perken te houden, zo benadrukt de VSV in een nieuwe preventiecampagne tegen slaperig rijden.

Melatonine-niveau

In samenwerking met de lokale en federale politie en Chrono@Work, een spin-off van de Rijksuniversiteit Groningen, voerde de VSV in december vorig jaar voor de allereerste keer in België slaperigheidsmetingen uit in het verkeer

Bij autobestuurders die tussen 10 uur ’s avonds en 2 uur ’s nachts onderweg waren, verzamelden de onderzoekers speekselstalen om het melatonineniveau te bepalen – een hormoon dat het slaap-waakritme beïnvloedt. Daarnaast peilden ze met een gestandaardiseerde vragenlijst onder meer naar de mate waarin de proefpersonen zich slaperig voelden.

Resultaten

De resultaten zijn opvallend, en indicatief voor de omvang van het probleem:

  • Bij 1 op de 3 autobestuurders (33%) gaf het melatoninegehalte aan dat ze reden in hun “biologische nacht”. Dat is de periode waarin het lichaam aangeeft dat ze eigenlijk zouden moeten slapen. Na middernacht liep dit aandeel zelfs op tot 50%. Dit heeft een negatieve invloed op de alertheid en dus ook op de veiligheid. Uit recent onderzoek blijkt dat bestuurders die rijden terwijl hun biologische klok in slaapmodus staat, 30% meer risico lopen om in een ongeval betrokken te raken dan bestuurders die een normaal alertheidsniveau hebben.
    
  • Daartegenover gaf minder dan 1 op de 10 bestuurders (9%) zelf aan dat ze zich niet meer alert voelden tijdens het rijden. Een aanzienlijk deel van de groep die in hun “biologische nacht” rijdt en daardoor objectief risico loopt, heeft dus een verkeerde inschatting van hun alertheid.
    
  • Een zevental personen (2%) gaf aan dat ze tijdens de rit de neiging hadden om in te dommelen. Dat lijkt niet veel, maar is wel heel gevaarlijk en had mogelijks kunnen leiden tot (bijna-)ongevallen.

Naast rijden in je biologische nacht zijn er nog bijkomende risicofactoren die ervoor kunnen zorgen dat je slaperig achter het stuur zit, zoals een slechte slaapkwaliteit in de voorafgaande nacht of al een lange tijd wakker zijn.

Oplossing

Experts zijn het erover eens dat er maar één manier is om je alertheid terug op peil te brengen, en dat is een kort dutje (een “powernap”) in combinatie met een kop koffie. 

Onderzoek van de VSV toont echter aan dat amper de helft van de Vlaamse automobilisten (49%) weet dat een korte slaappauze de slaperigheid kan verdrijven, voor koffie ligt dat aandeel zelfs nog een stuk lager (21%).

Bereken je biologische nacht

Van 3 februari tot 1 maart voert de VSV een campagne langs de weg met de boodschap “Late rit? Enkel koffie + powernap houden je wakker”. 

Om te weten op welke tijdstippen je van nature het meeste risico loopt om in slaap te vallen en dus beter vermijdt om te rijden, kun je terecht op de Beloofd-website www.beloofd.be. Daar vind je een online tool waarmee je zelf je “biologische nacht” kunt berekenen. 

slaperigheid