Automobilist is een hufter omdat hij zichzelf overschat
Zelfoverschatting is een belangrijke oorzaak van agressief gedrag in het verkeer. We voelen ons beter dan de rest. Agressief gedrag in de auto komt vaak voort uit een superieur gevoel
— Advertentie —
Meer dan de helft van de automobilisten denkt dat hij beter kan rijden dan de gemiddelde bestuurder. Het gevolg is dat deze mensen daardoor denken zich meer te kunnen permitteren dan anderen en dat brengt agressie in het verkeer met zich mee, zegt verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen.
"Zelfoverschatting of illusoire superioriteit noemen we dat", zegt Tertoolen. "Je voelt je beter dan de rest, dus mag je meer, zo wordt geredeneerd." Agressief rijgedrag is één van de grootste ergernissen in het verkeer. Jaarlijks krijgen politiekorpsen duizenden meldingen.
Frustratie
Een andere bron van agressie is frustratie. Die komt vaak voort uit het gedrag van andere automobilisten of uit belemmeringen. "Neem als voorbeeld voor dit laatste de files. We zuchten, steunen, klagen of berusten. En zeggen dat we er niets aan kunnen doen. Laten we stoppen met elkaar aan te praten dat we zo hulpeloos zijn", raadt de verkeerspsycholoog aan. "Als je rond halfacht de weg opgaat, kom je in de file. Daar kun je dus wel iets aan doen. Namelijk, niet op dat tijdstip de weg opgaan! De Nederlandse automobilist moet zich met reizen net zo leren gedragen als in de supermarkt. Er is meer te koop dan alleen maar dat ene product. Varieer!”
Explosief mengsel
In de auto komt een aantal gevaarlijke eigenschappen samen, weet Tertoolen. "Een explosief mengsel, noem ik dat. Zo is er bijvoorbeeld de anonimiteit. Ondanks alle ramen, hebben mensen toch het idee dat ze onzichtbaar zijn. Dat geeft ze een veilig gevoel. Daarbij komt het machtige gevoel dat de auto doet wat wij willen. We zijn heer en meester."
Anoniem maakt agressief
Anoniem maakt dus agressief, zo heeft ook een test uitgewezen. Onderzoekers lieten een auto stilstaan voor een groen stoplicht en bekeken de reacties van automobilisten die daar achter stonden. Het bleek dat mensen in een auto met open dak veel vriendelijker reageerden dan de bestuurders in een dichte auto die zich veiliger waanden.
Vrijheid
De auto betekent voor veel mensen 'vrijheid’, zegt de verkeerspsycholoog. "En dus zien velen het als de plek waar ze kunnen doen en laten wat ze willen. Geen betere uitlaatklep voor frustraties dan de wagen. Redeloze agressie heet dat. Afreageren op alles wat die dag is misgegaan. En net even dat gaspedaal verder intrappen als de politiewagen uit het zicht is verdwenen. Vooral laten zien dat jij bepaalt wat er in de auto gebeurt. En als iemand aan die vrijheid komt, door bijvoorbeeld te zeggen dat je een verkeerde handeling in het verkeer hebt verricht, dan worden veel mensen kwaad."
Persoonlijke ruimte
Een derde toevoeging van het explosieve mengsel dat agressie in het verkeer veroorzaakt, is het gevoel van de automobilist dat de ruimte van hem is. "De auto is ‘personal space’, daar laat je alleen vrienden toe. De ruimte om de auto heen wordt ook zo'n beetje als eigen gezien, dus als iemand daar inbreuk op maakt door bijvoorbeeld niet aan de kant te gaan, dan steekt de agressie vaak de kop op", zegt Tertoolen.
Bron: Metro