Mens en auto moeten leren samenwerken
Technologisch is de stap naar volledig zelfrijdende auto’s niet zo groot meer. We kunnen echter onmogelijk allemaal van de een op de andere dag naar volledig zelfrijdende auto overstappen. Daarom zal de overgang geleidelijk gaan en zullen auto’s langzaamaan steeds meer taken van de chauffeur overnemen.
— Advertentie —
Volgens hoogleraar Marieke Martens, die onderzoekt hoe mensen omgaan met nieuwe voertuigtechniek, gaat het om een spannende transitie. Hoe goed een systeem technisch ook ontworpen is, de effectiviteit staat of valt met de manier waarop de mens er mee omgaat. Mens en auto zullen moeten leren samenwerken, zei Martens in haar inaugurele rede uit aan de Universiteit Twente.
Een Volvo die zelf een parkeerplek zoekt, een nieuwe Mercedes die zelf rijdt en remt en de slimme auto waarmee Google momenteel veel testen uitvoert: de zelfrijdende auto rukt op. In de toekomst rijden auto’s in ‘treintjes’ over de snelweg. De auto stuurt zelf, stemt zijn snelheid af op die van zijn voorganger en reageert op snelheidsveranderingen van voorliggers voordat een bestuurder deze had kunnen waarnemen.
Zo ver is het nog niet
Het zal echter nog even duren voor het echt zo ver is volgens Marieke Martens, UT-hoogleraar verkeersgedrag en senior onderzoeker bij TNO. “We zitten middenin een transitie. Eerst deden we alles zelf en was de voertuigtechniek gericht op het geven van informatie. Die rol verschoof via waarschuwende systemen naar ingrijpende systemen tot de systemen van nu die onze rijtaak overnemen.”
“Als de bestuurder bepaalde zaken niet meer zelf hoeft te doen, kan dit leiden tot verminderde Situational Awareness. Dit betekent dat iemand niet altijd meer precies weet wat het systeem kan, of wanneer hij zelf nog in moet grijpen. In de toekomst, wanneer auto’s volledig zelfstandig rijden en de bestuurder op de achterbank een boek kan gaan lezen, is dat geen probleem. In de huidige transitie van handmatig rijden naar (deels) automatisch rijden is het echter heel belangrijk om de systemen zo in te zetten dat het er beter en veiliger van wordt.”
Auto garandeert veiligheid
“Slimme technologie kan ons enorm helpen door in te grijpen als het onveilig wordt, maar moet wel op de juiste manier worden ingezet om het daadwerkelijk veiliger te kunnen maken”, vervolgt Martens. “Mensen passen zich aan aan nieuwe omstandigheden. De techniek verandert, dus ook hoe mensen zich gedragen. Bestuurders zijn snel afgeleid, bijvoorbeeld door hun smartphone. Dan kan technologie worden ingezet om in die gevallen in te grijpen, maar het verleden leert dat als mensen weten dat ze zo’n systeem hebben dat ze dan juist vaker hun smartphone pakken, want het systeem grijpt toch wel in als het gevaarlijk wordt. Mens en techniek moeten elkaar aanvullen, en dat wil zeggen dat we de in ontwikkeling zijnde techniek moeten gaan inzetten in die situaties waarbij de winst onmiddellijk duidelijk is, zonder nadelige gedragseffecten.”
Bron: verkeersnet