Muziek luisteren tijdens autorijden beïnvloedt rijprestatie nauwelijks
Telefoneren in de auto is een slecht idee. Maar hoe zit dat met muziek luisteren? Beïnvloedt dat de rijprestatie ook negatief? Onderzoek daarnaar wijst erop van niet. Muziek beïnvloedt de rijvaardigheid amper en als het de rijvaardigheid al beïnvloedt dan is die invloed positief. Voor tieners kan dat echter anders liggen.
— Advertentie —
Milieu- en verkeerspsychologe Ayça Berfu Ünal aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) verrichtte het onderzoek. De resultaten zijn best verrassend. Veel mensen hebben het idee dat automobilisten die muziek luisteren zich daardoor laten opzwepen en harder en gevaarlijker rijden. “Mijn onderzoek wijst daar helemaal niet op,” stelt de onderzoekster. “Integendeel, onze deelnemers vinden het fijn om naar muziek te luisteren en doen ondertussen heel erg hun best om goed te rijden. Soms rijden ze met muziek zelfs beter.”
Saai
De rijprestaties worden dankzij muziek voornamelijk beter wanneer automobilisten op saaie wegen rijden. Ünal liet proefpersonen een half uur op een rustige weg achter een andere auto aanrijden. “Dat is natuurlijk heel saai. Daaruit bleek dat mensen die naar muziek luisteren zich beter concentreren op het rijden en daardoor beter presteren dan zonder muziek. Dat is ook wel logisch: mensen hebben een zekere ‘arousal’ (een soort alertheid van de hersenen voor prikkels van buitenaf) nodig om te voorkomen dat ze zich gaan vervelen. Muziek is in saaie verkeerssituaties een goede afleiding om je aandacht bij het verkeer te houden.”
In de drukte
Maar hoe zit het dan in drukke verkeerssituaties? Leidt de muziek dan juist niet af? Ünal ontdekte dat automobilisten in drukke verkeerssituaties sterk geneigd zijn om de muziek zachter te zetten of de radio zelfs helemaal uit te zetten. Tijdens de experimenten mochten de proefpersonen dat niet doen. “Wat we zagen is dat deelnemers zich veel meer gingen focussen op het rijden en achteraf niet meer goed wisten wat er op de radio te horen was. Veiligheid staat op zo’n moment voorop waardoor deelnemers de afleiding – in dit geval muziek of de radio – blokkeren. Dat gebeurt ook als automobilisten een bijzondere verrichting moeten uitvoeren, zoals achteruit inparkeren.” Ünal benadrukt verder dat automobilisten die in drukke verkeerssituaties muziek luisteren niet per definitie slechter rijden dan automobilisten die in stilte auto rijden. “Uit ons onderzoek blijkt dat muziek op de achtergrond ertoe kan leiden dat automobilisten zich nog beter gaan concentreren, in drukke en rustige verkeerssituaties.”
Verschillende soorten muziek
Een andere interessante vraag is natuurlijk of verschillende soorten muziek de rijprestaties verschillend beïnvloeden. Ünal had dat graag willen onderzoeken, maar dat bleek niet realistisch, zo legt ze uit. “Deelnemers die naar muziek moesten luisteren die ze vervelend vinden, wilden vooral graag dat het experiment afgelopen was. In het echt luister je naar muziek die je zelf leuk vindt. Daarom hebben we de muziekkeuze daarna vrij gelaten.” Muziek luisteren lijkt al met al dan ook geen kwaad te kunnen. Maar Ünal plaatst wel een belangrijke voetnoot bij die conclusie. “Het is belangrijk om je grenzen te kennen. Voor de één is harde muziek meer storend dan voor een ander.” Bovendien richtte ze zich tijdens haar onderzoek op jonge automobilisten. Nader onderzoek zal moeten uitwijzen of ook jongeren die leren autorijden en oudere automobilisten op dezelfde manier met muziek in de auto omgaan. “Ik kan me voorstellen dat als je net leert rijden de afleiding van muziek teveel kan zijn. Bij ouderen neemt de cognitieve capaciteit van hun brein af. Ik vraag me af hoe zij reageren op de mentale inspanning van autorijden in combinatie met muziek.”
Vooral tienerjongens gaan zwaar de fout in
Weer een ander onderzoek (Ben-Gurion University of the Negev, Israel), heeft juist aangetoond is dat tieners, die tijdens het autorijden naar hun favoriete muziek luisteren, wel veel meer (inschattings)fouten maken. Vooral jongens gaan volgens dit onderzoek tijdens het luisteren naar hun favoriete muziek vaker de fout in.
Onderzoekers trekken die conclusie nadat ze 85 jonge automobilisten in een auto zetten. Een rijinstructeur of onderzoeker nam naast de jongeren plaats. De automobilisten maakten zes ritjes van elk veertig minuten. Tijdens twee ritten luisterden ze naar hun favoriete muziek. Tijdens twee andere ritten luisterden ze naar achtergrondmuziek (bijvoorbeeld jazz) die de veiligheid moest vergroten. Tijdens de laatste twee ritten stond er geen muziek op in de auto.
Wanneer de tieners naar hun favoriete muziek luisterden, gingen ze bijna allemaal (98 procent) tijdens één ritje gemiddeld drie keer de fout in. Bijvoorbeeld door te bumperkleven, achteloos van rijbaan te wisselen of met één hand aan het stuur te zitten. Tijdens bijna één derde van deze fouten moest de bijrijder verbaal ingrijpen. In bijna twintig procent van de gevallen moest de bijrijder zelfs remmen of bijsturen om een ongeluk te voorkomen. Als er geen muziek op stond, maakte 92 procent van de proefpersonen fouten. Als er achtergrondmuziek opstond, nam het aantal fouten met maar liefst twintig procent af.
Het onderzoek is heel belangrijk, zo stelt onderzoeker Warren Brodsky. “De meeste automobilisten wereldwijd luisteren graag naar muziek in de auto en de mensen tussen de zestien en dertig jaar kiezen voor pop, rock, dance, hip-hop en rap. Jonge automobilisten spelen deze energieke, snelle muziek heel luid af: met zo’n 120 tot 130 decibel.” Daarbij komt nog eens dat de meeste automobilisten zich er niet van bewust zijn dat ze de muziek ingezogen worden en minder aandacht hebben voor hun rijstijl.
Bronnen: RUG / Scientias.nl